Praca w handlu i usługach: kiedy potrzebny jest certyfikat językowy
4 min czytania
Jeśli sprzedajesz towary lub świadczysz usługi mieszkańcom Litwy, przez pierwsze dwa lata obejmuje cię kategoria bazowa (A1), a dopiero potem pierwsza (A2). Taki porządek obowiązuje od 1 stycznia 2026 r.; wprowadziło go uzupełnienie opisu kategorii wniesione uchwałą nr 827 z 26 listopada 2025 r.
Praktyczny wniosek jest prosty: dla tej grupy pierwsza (A2) kategoria stanie się aktualna najwcześniej od 1 stycznia 2028 r. — ale dwuletni zegar biegnie dla każdego osobno.
Od kiedy liczy się te dwa lata
Nie od podjęcia pracy i nie od początku roku kalendarzowego. Dwa lata liczy się od dnia, w którym cudzoziemcowi po raz pierwszy wydano dokument potwierdzający lub nadający prawo pobytu w Republice Litewskiej.
Ten sam przepis obejmuje posiadaczy zezwolenia na pracę sezonową.
| Etap | Jaka kategoria | Co to znaczy w praktyce |
|---|---|---|
| pierwsze dwa lata od pierwszego dokumentu pobytowego | bazowa (A1) | potrzebny certyfikat poziomu A1 |
| po upływie dwóch lat | pierwsza (A2) | potrzebny certyfikat poziomu A2 |
Egzamin w obu przypadkach jest ten sam — jedna wspólna praca z zadaniami poziomu A1 i A2, dająca jeden z trzech wyników. Dlatego warto od razu przygotowywać się do A2: osobnego egzaminu na A1 nie ma, a dwuletnia granica przyjdzie sama.
Kogo pierwsza (A2) kategoria obejmuje od razu
Dwuletnie odroczenie dotyczy właśnie osób sprzedających towary i świadczących usługi mieszkańcom. Ogólna zasada pierwszej kategorii jest szersza i obejmuje pracowników, których praca wiąże się z kontaktem z ludźmi i (lub) wypełnianiem typowych formularzy dokumentów — w usługach, produkcji, handlu, transporcie i innych dziedzinach.
W opisie wymieniono przykłady: kierowcy, szatniarze, kelnerzy, sprzedawcy.
Jeśli nie jesteś pewien, do której grupy należysz, strona internetowa tego nie rozstrzygnie wiarygodnie: decydują konkretne obowiązki, a ostateczną odpowiedź da instytucja administrująca egzaminem.
Czyj to obowiązek — pracodawcy czy twój
Ten punkt jest nowy i często pomijany. Rozdział opisu nakłada obowiązek zapewnienia, aby pracownicy bezpośrednio obsługujący mieszkańców mieli certyfikat, na pracodawcę. A na osoby samodzielnie handlujące lub świadczące usługi — na nie same.
W praktyce oznacza to, że pracownikowi najemnemu o wymogu najczęściej pierwszy powie pracodawca, a osobie pracującej samodzielnie nie powie nikt.
Jak się zarejestrować i ile to kosztuje
Do celów pracy rejestruje się ścieżką kategorii — na stronie e-usług instytucji administrującej
egzaminem, eksternams.nsa.smm.lt, a nie przez system migracyjny.
- rejestracja otwiera się 30 dni kalendarzowych przed egzaminem i zamyka 7 dni przed nim;
- zapłacić trzeba w ciągu 24 godzin od potwierdzenia rejestracji, inaczej zostaje ona anulowana;
- jedno podejście kosztowało 49 euro w 2025 r. i 52 euro w 2026 r.; za każde podejście płaci się osobno.
Cały przebieg rejestracji opisano osobno: rejestracja na egzamin.
Kiedy zacząć
Realne okno jest węższe, niż się wydaje: rejestracja trwa około trzech tygodni, egzaminy odbywają się kilka razy w roku według harmonogramu, a wyniki ogłasza się w ciągu 12–15 dni roboczych. Między decyzją o zdawaniu a certyfikatem w ręku mijają miesiące, a nie dni.
Dlatego nie warto czekać na koniec dwuletniego okresu — przygotowania rozsądnie zacząć co najmniej kilka miesięcy wcześniej.
Kogo ten wymóg nie obejmuje
- Ochrona tymczasowa. Wobec cudzoziemców, którym na Litwie udzielono ochrony tymczasowej, kategorii znajomości języka państwowego nie stosuje się przy podejmowaniu zatrudnienia i pracy na własny rachunek. Egzaminów dla zezwolenia na pobyt stały ani obywatelstwa ten wyjątek nie obejmuje.
- Już posiadany certyfikat. Osoba, która uzyskała już kategorię znajomości języka państwowego, zdając ten egzamin, i przedstawia potwierdzający to dokument, egzaminu nie zdaje.
- Wykształcenie. Część osób uznaje się za posiadające kategorię z tytułu wykształcenia — na przykład te, które przed 1991 r. zdobyły wykształcenie średnie w języku mniejszości narodowej, jeżeli nauczano języka litewskiego.
Wszystkie wyjątki wraz z warunkami zebrano osobno: kto nie musi zdawać egzaminu.
Czego ten tekst nie twierdzi
- Nie mówimy, ile razy można poprawiać egzamin na ścieżce kategorii. Nie mamy tu wiarygodnego źródła o zasadach poprawek, więc nie twierdzimy ani że limit istnieje, ani że go nie ma.
- Nie wyliczamy, które konkretne stanowisko należy do której kategorii, poza przykładami z samego opisu.
- Nie podajemy sankcji za brak certyfikatu — w opisie ich nie znaleźliśmy i nie będziemy ich wymyślać.
Swój poziom można sprawdzić w przykładowych testach egzaminacyjnych, a pisanie i mówienie poćwiczyć w sekcji treningowej. Krótkie odpowiedzi o całym egzaminie są na stronie pytań i odpowiedzi.
Źródła
- Uchwała Rządu nr 1688 ze zmianami opisu (kategorie, zasada dwóch lat, obowiązki) — https://e-seimas.lrs.lt/portal/legalAct/lt/TAD/TAIS.224296/asr
- Poziomy, kategorie i opłaty egzaminacyjne — https://eksternams.nsa.smm.lt/exam-levels
- Procedura rejestracji — https://eksternams.nsa.smm.lt/registration-procedure
- Najczęściej zadawane pytania o egzamin z języka litewskiego dla cudzoziemców — https://www.nsa.smsm.lt/duk/lietuviu-kalbos-egzaminas-uzsienieciams/
Ostatnio sprawdzono: 28 września 2026 r.
„Lietuvių A2" to niezależna strona przygotowująca do egzaminu. Nie jesteśmy centrum egzaminacyjnym ani kancelarią prawną; nie jesteśmy powiązani z żadną instytucją organizującą lub uznającą egzaminy z języka państwowego. Ten tekst ma charakter informacyjny i nie jest poradą prawną. Wymogi się zmieniają: uchwałą z 26 listopada 2025 r. porządek uzupełniono od 1 stycznia 2026 r. Swój przypadek przed działaniem sprawdź w instytucji administrującej egzaminem.